“Atlas polskiego podziemia niepodległościowego 1944-1956″
“Atlas polskiego podziemia niepodległościowego 1944-1956″ jest w tej chwili podstawowym dla każdego Polaka materiałem wyjściowym do poznawania historii najbardziej odważnych i niezłomnych naszych rodaków, głównie młodych ludzi, którzy podjęli po wojnie walkę jakby wbrew nadziei – po to, by być wiernym.
Od kilku miesięcy Instytut Pamięci Narodowej promuje na terenie całego kraju “Atlas polskiego podziemia niepodległościowego 1944-1956″. To niewątpliwie najważniejsza publikacja IPN, choć pracownicy Instytutu mają już na swoim koncie grubo ponad 200 pozycji książkowych! “Atlas” jest najważniejszy, mimo pewnych błędów i nieścisłości, które zawiera, nieuniknionych w pierwszym wydaniu. Materia jest bowiem rozległa w czasie i w przestrzeni, a podstawowe źródła pisane skażone są złą wolą i nieuctwem funkcjonariuszy UB, przekręcających nazwiska “bandytów”, charakter działalności, przebieg i okoliczności zdarzeń. Nie wszystko dało się zweryfikować poprzez relacje świadków wydarzeń i inne źródła. Kolejne wydania “Atlasu” będą zawierały korekty zgłoszone przez żyjących jeszcze bohaterów powojennej konspiracji niepodległościowej, z którymi pracownicy IPN nie mieli wcześniej kontaktu.
“Atlas” pokazuje zasięg i struktury organizacji konspiracyjnych oraz zbrojną aktywność polskiej partyzantki niepodległościowej po wojnie. Dzieło jest unikalne w polskiej historiografii ze względu na bogactwo informacji i obszar, jakiego one dotyczą. Ten obszar obejmuje nie tylko tereny dzisiejszej Polski, ale także utracone Kresy, na których też trwała po wojnie walka o Polskę!
Koncepcja “Atlasu” powstała w Oddziałowym Biurze Edukacji Publicznej IPN w Lublinie. Za początek nowej konspiracji uznano styczeń 1944 r., kiedy w wyniku ofensywy sowieckiej Armia Czerwona wkroczyła na obszar Rzeczypospolitej Polskiej (w nocy z 3 na 4 stycznia 1944 r.). Data zamykająca to koniec 1956 r., okres ujawniania się ostatnich grup żołnierzy podziemia. Nie wszystkich wszakże. “Atlas” pokazuje również tych, którzy trwali w ukryciu jeszcze w latach sześćdziesiątych!
